Historia Białegostoku
Zgodnie z legendą dzieje Białegostoku zaczynają się w roku 1320, kiedy to książę litewski Giedymin polował w puszczy na tura. Odpoczywając po pogoni nad puszczańskim strumieniem, miał powiedzieć: "Czysty, biały stok. Można by nad nim zbudować dwór myśliwski albo i wieś założyć". "Stok" to dawne określenie strumienia, który "stacza się" w dół zbocza. Płynie on i dziś jako rzeka Biała.
Pierwsza wzmianka źródłowa o Białymstoku pochodzi z 1426, z aktu nadania przez wielkiego ks. Witolda wsi Bielszczany Stok Maciejowi z Tykocina. Od drugiej połowy XV wieku dobra białostockie należały do rodziny Bakałarzewiczów, a 1547 roku wieś przeszła w posiadanie Wiesiołowskich. Zbudowali oni tutaj gotycki zamek i kościół. W 1645 po śmierci Krzysztofa Wiesiołowskiego, ostatniego z rodu, Białystok wszedł w skład starostwa tykocińskiego i stał się własnością Rzeczypospolitej. W roku 1661 Białystok wraz ze starostwem tykocińskim został nadany Stefanowi Czarnieckiemu za zwycięstwo nad Szwedami. Cztery lata później jako wiano jego córki Aleksandry przeszedł w 1665 we władanie magnackiego rodu Gryfitów-Branickich.
Stefan Mikołaj Branicki uzyskał prawa miejskie dla swojej rezydencji w 1691 r. od króla Jana III Sobieskiego. Największy rozwój miasta przypadł na drugą połowę XVIII wieku, kiedy w posiadanie objął je Jan Klemens Branicki, kasztelan krakowski, późniejszy hetman wielki koronny, który osiadł tu na stałe. Nadał on ostateczny kształt pałacowi i zespołowi parkowo ogrodowemu, już od wieku XVIII zwanego "Wersalem Podlaskim", zmieniając istniejącą siedzibę we wspaniałą rezydencję. Dzięki staraniom Jana Klemensa Branickiego w 1749 r. Białystok otrzymał przywilej miejski na prawie magdeburskim nadany przez króla Augusta III Sasa. Było to tylko formalne potwierdzenie stanu faktycznego, ponieważ Białystok od co najmniej pół wieku pełnił rolę dużego ośrodka miejskiego Branicki stworzył w mieście centrum administracji swoich rozległych dóbr, wzniósł rezydencję hetmańską i teatr, założył Wojskową Szkołę Budownictwa i Inżynierii i umieścił potężny garnizon wojskowy. Dzięki niemu rozwinęło się rzemiosło i manufaktury. Branicki roztoczył też mecenat nad wieloma artystami i naukowcami, którzy licznie przybywali do Białegostoku. W 1753 roku miasto pada ofiarą pożaru. Zostaje przebudowane według nowego planu architektonicznego, wzorowanego na planach francuskich i saskich. Z tamtego okresu przetrwały min.: Ratusz Miejski, dom św. Marcina, zbrojownia, kamienica narożna. Wspaniałość rezydencji była odzwierciedleniem niespełnionych królewskich ambicji ostatniego z Branickich - kawalera orderu Złotego Runa nadawanego głowom koronowanym. Była to rekompensata za przegraną elekcję na tron polski, w której Branicki walczył (mając poparcie króla Francji) ze swym szwagrem Stanisławem Augustem Poniatowskim.
W pałacu Branickich gościli nie tylko królowie polscy z dynastii saskiej: August II i August III, ale także Stanisław August Poniatowski, przyszły car Rosji Paweł, cesarz Austrii Józef II. W czasie rewolucji schronił się też na tym przyjaznym dworze przyszły król Francji Ludwik XVIII.
Po śmierci Jana Klemensa Branickiego w roku 1771, Białystok przechodzi w ręce Potockich, a po drugim rozbiorze Polski w 1795 sprzedano go rządowi pruskiemu. W 1802 został stolicą departamentu Prus Nowo-Wschodnich. Na mocy traktu tylżyckiego z 1807 roku miasto znalazło się w granicach Rosji jako stolica obwodu białostockiego wcielonego w 1842 do guberni grodzieńskiej. Pierwsza fabryka włókiennicza powstała w Białymstoku 1824 roku. W drugiej połowie XIX wieku miasto staje się dużym ośrodkiem włókienniczym między innymi dzięki budowie Warszawsko - Petersburskiej linii kolejowej. Zyskał nawet miano "Manchesteru Północy".
Liczba ludności w tym okresie zwiększyła się sześciokrotnie. Przyczyniło się to do powstania chaotycznej i przypadkowej zabudowy. W mieście oprócz Polaków żyli Rosjanie, Żydzi i Niemcy. Było to jednym z powodów powstania sztucznego języka Esperanto stworzonego przez mieszkańca Białegostoku - Ludwika Zamenhofa.
Po wybuchu I Wojny Światowej linia frontu przez wiele miesięcy była daleko od Białegostoku. W 1915 roku miasto zostaje zajęte przez wojska niemieckie, które opuściły Białystok w lutym 1919 r. Białystok wszedł w skład niepodległego państwa polskiego. W 1920 roku zaczął funkcjonować Urząd Wojewódzki. W Białymstoku mieściły się siedziby wszystkich władz i urzędów szczebla wojewódzkiego, a także siedziby sądów, banków ogólnopolskich i organizacji gospodarczych (min. Związku Przemysłu Włókienniczego, Izby Handlowo-Przemysłowej). Zaczęła się także odbudowa przemysłu.
W latach 1919-1939 w Białymstoku rozwijało się szkolnictwo podstawowe państwowe i prywatne.
Podczas wojny polsko-rosyjskiej w 1920 roku Białystok pod okupacją bolszewicką stał się siedzibą Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski, na czele którego stanęli Feliks Dzierżynski (założyciel CzeKa), Julian Marchlewski i Feliks Kon. Na dwa dni przed wyzwoleniem 20 sierpnia zostało zamordowanych 16 mieszkańców Białegostoku.
Od chwili napaści Niemiec na Polskę w 1939 roku w wyniku napływu uchodźców ludność miasta wzrosłą dwu-trzykrotnie. Wojska niemieckie wkroczyły do Białegostoku 15 września 1939 roku, jednak była to okupacja krótkotrwała. W wyniku paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia w dniu 22 września miasto zostało przekazane Armii Czerwonej i wcielone do Białoruskiej SRR. Okupacja sowiecka, mająca na celu wprowadzenie porządku socjalistycznego i eksterminację ludności polskiej, skończyła się w czerwcu 1941 roku, gdy do miasta wkroczyli Niemcy. Kontynuowali oni politykę terroru, przeprowadzając masowe egzekucje. Pomimo represji ze strony obu okupantów w mieście działał silny ruch niepodległościowy kierowany prze Armię Krajową. W obliczu wprowadzenia przez okupantów zakazu prowadzenia szkolnictwa polskiego rozwinęło się tajne nauczanie.
W mieście utworzone zostało getto żydowskie, w którym przebywało kilkadziesiąt tysięcy osób. Na wieść o planowanej jego likwidacji konspiracja żydowska rozpoczęła walkę z oddziałami niemieckimi, jednak po kilku godzinach walk getto zostało zlikwidowane. Oddziały Armii Czerwonej wkroczyły do miasta w lipcu 1944 roku. Po zakończeniu II Wojny Światowej ważyły się losy przynależności państwowej Białegostoku. Ostatecznie jednak miasto zostało przejęte przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego powiązany ze Stalinem. II Wojna Światowa przyniosła miastu ogromne szkody. Obaj okupanci przez masowe egzekucje i wywóz do obozów koncentracyjnych wyniszczali ludność polską, grabili i niszczyli dzieła sztuki, zakłady przemysłowe i własność prywatną. W tym okresie zginęło około 60 tys. mieszkańców a miasto uległo w 90 proc. zniszczeniu. Po wojnie w Białymstoku mieszkało ok. 40 tys. osób. Białystok powoli zaczął się podnosić ze zniszczeń. Wyrosły nowe osiedla, nowe arterie komunikacyjne przecięły miasto, odrestaurowano zabytki, zaczęły rozwijać się różne gałęzie przemysłu.
Współczesny Białystok jest znaczącym ośrodkiem naukowym, kulturalnym i przemysłowym.
Działalność prowadzą tu uczelnie wyższe: Akademia Medyczna, Politechnika Białostocka, Uniwersytet w Białymstoku, Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania, Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Wyższa Szkoła Matematyki i Informatyki Użytkowej, Filia Akademii Muzycznej w Warszawie, Wyższa Szkoła Administracji Publicznej, Wyższe Seminarium Duchowne, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Wydział Sztuki Lalkarskiej Akademii Teatralnej w Warszawie. Białystok jest największym w rejonie centrum kulturalnym dzięki istnieniu Filharmonii Białostockiej, Białostockiego Teatru Lalek i Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki.
Mieszkańców mogą znaleźć rozrywkę w kinach, muzeach i galeriach. Swoją siedzibę ma tu Polskie Radio Białystok, Oddział Telewizji Polskiej, redakcje gazet, czasopism i wydawnictwa. Wielką renomą cieszy się białostocka medycyna. W Akademii Medycznej i szpitalach klinicznych realizowane są badania naukowe w ramach programów europejskich i światowych. Sukcesy odnosi ginekologia ( zwłaszcza w leczeniu niepłodności, min. unikalne w skali kraju zabiegi zapłodnienia in vitro), neurochirurgia, transplantologia i ortopedia.
Gospodarka miasta opiera się na przemyśle spożywczym, lekkim, maszynowym a także budownictwie, handlu i usługach. Dzięki wsparciu licznych instytucji otoczenia biznesu rozwija się inicjatywa gospodarcza i przedsiębiorczość miasta.
Stolica województwa podlaskiego jest największym w Polsce północno-wschodniej centrum ystawienniczo - handlowym. W kalendarz gospodarczy miasta wpisany jest szereg imprez handlowych, w których uczestniczą krajowi i zagraniczni producenci i handlowcy. Białystok utrzymuje kontakty gospodarcze i kulturalne z "miastami bliźniaczymi": Dijon, Milwaukee, Eindhoven, Kaliningradem, Grodnem, Jełgawą, Kownem i Niemenczynem.
http://www.city.bialystok.pl/wlinsygn.htm pod tym adresem umieszczone są współczesne insygnia Białegostoku ( flaga, herb, pieczęć prezydenta )
